Evinizde
%50 Daha Az
Enerji
ve Su
Tüketmek
İster misiniz?
Evlerimizde elektrik ve suyu verimli olarak kullanmamız mümkündür. Elektrik ve sularımızı israf etmeden verimli olarak kullanmak için öncelikle alışkanlıklarımızı değiştirmemiz gerekmektedir.
Elektrikli ev aletleri (fırın, ocak, buz dolabı, derin dondurucu, çamaşır ve bulaşık makinesi ve aydınlatma lambaları) satın alırken sadece ucuz olmasına bakarak karar vermek doğru değildir. Aynı zamanda evimizde kullandığımız ev aletlerinin işletme maliyetini de (elektrik enerjisi ve su v.b.) düşünmemiz gereklidir. Mesela bir çamaşır makinesi satın alırken her bir yüklemede yıkayacağı çamaşır miktarı yanında tüketeceği su ve elektrik enerjisi miktarına da dikkat edilmelidir. Bazen bu aletlerin işletme maliyetlerinin çok yüksek olduğu unutulmamalıdır. Hesaplarımızı yaparken işletme maliyeti verimli olan ev aletleri satın almalıyız. Ayrıca fazla elektrik enerjisi tüketen ev aletlerinin kullanılması ile atmosfere fazla sera gazı karbon dioksitin atılarak yeryüzü sıcaklığının yükselmesine, sel felaketlerine, buzulların erimesine ve meteorolojik yapısının değişmesine neden olunduğu unutulmamalıdır.
Evlerimize satın alacağımız/aldığımız su tüketen ev aletlerinin (çamaşır ve bulaşık makinesi, musluklar, rezervuarlar) verimli su tüketmelerine dikkat etmeliyiz. Mesela tuvalet rezervuarı satın alırken sadece ucuz olmasına bakmamalıyız. Aynı zamanda her boşaltmada ne kadar su tükettiğine de dikkat etmeliyiz. Türkiye’de üreticiler verimli su tüketen rezervuarlar üretmeliler.
Banyo yaparken, yüzümüzü yıkarken, traş olurken, dişinizi fırçalarken, sebze ve meyveleri yıkarken su tüketimindeki alışkanlıklarımızı değiştirmemiz gerekir. Temiz su boşa akıtıldığı zaman atıksuya dönüştüğü unutulmamalıdır. İçme suyu ve atık su arıtma maliyetinin yüksek olduğu unutulmamalıdır.
Yeryüzünün üçte ikisi su olduğu halde sadece %0.3 içilebilir su olduğu unutulmamalıdır. Yeryüzünde içilebilir suyun çok kısıtlı olduğunu unutmamalıyız. Gelişmiş ülkelerin çoğunda bugün günlük su tüketimi kişi başına 75-125 litre iken İstanbul’da bu değer 150-200 litredir. Suyu verimli olarak kullanarak hem daha hijyenik ve temiz ortamlar sağlanabilir hem de daha ekonomik işletme yapılabilir.
Prof. Dr. Mustafa ÖZTÜRK
Müsteşar Yardımcısı
Çevre ve Orman Bakanlığı
Evinizde %50 Daha Az
Enerji ve Su
Tüketmek İster misiniz?
Prof. Dr. Mustafa ÖZTÜRK
Yıldız teknik üniversitesi
çevre
mühendisliği bölümü
beşiktaş-İSTANBUL
e-mail:mozturk@yildiz.edu.tr
İstanbul-2004
İÇİNDEKİLER
1. ÖNSÖZ
2. FIRINLAR
VE OCAKLAR
3. ISITICILAR
4. AYDINLATMA
5. SU
ISITICILARI
6. BULAŞIK
MAKİNELERİ
7. ÇAMAŞIR
MAKİNELERİ
8. BUZDOLABI
VE DERİN DONDURUCULAR
9. BANYODA
VE TUVALETTE SU TÜKETİMİ
10. MUTFAKTA SU TÜKETİMİ
1.
ÖNSÖZ
Evlerimizde elektrik ve suyu verimli olarak kullanmamız mümkündür. Elektrik ve sularımızı israf etmeden verimli olarak kullanmak için öncelikle alışkanlıklarımızı değiştirmemiz gerekmektedir.
Elektrikli ev aletleri (fırın, ocak, buz dolabı, derin dondurucu, çamaşır ve bulaşık makinesi ve aydınlatma lambaları) satın alırken sadece ucuz olmasına bakarak karar vermek doğru değildir. Aynı zamanda evimizde kullandığımız ev aletlerinin işletme maliyetini de (elektrik enerjisi ve su v.b.) düşünmemiz gereklidir. Mesela bir çamaşır makinesi satın alırken her bir yüklemede yıkayacağı çamaşır miktarı yanında tüketeceği su ve elektrik enerjisi miktarına da dikkat edilmelidir. Bazen bu aletlerin işletme maliyetlerinin çok yüksek olduğu unutulmamalıdır. Hesaplarımızı yaparken işletme maliyeti verimli olan ev aletleri satın almalıyız. Ayrıca fazla elektrik enerjisi tüketen ev aletlerinin kullanılması ile atmosfere fazla sera gazı karbon dioksitin atılarak yeryüzü sıcaklığının yükselmesine, sel felaketlerine, buzulların erimesine ve meteorolojik yapısının değişmesine neden olunduğu unutulmamalıdır.
Evlerimize satın alacağımız/aldığımız su tüketen ev aletlerinin (çamaşır ve bulaşık makinesi, musluklar, rezervuarlar) verimli su tüketmelerine dikkat etmeliyiz. Mesela tuvalet rezervuarı satın alırken sadece ucuz olmasına bakmamalıyız. Aynı zamanda her boşaltmada ne kadar su tükettiğine de dikkat etmeliyiz. Türkiye’de üreticiler verimli su tüketen rezervuarlar üretmeliler.
Banyo yaparken, yüzümüzü yıkarken, traş olurken, dişinizi fırçalarken, sebze ve meyveleri yıkarken su tüketimindeki alışkanlıklarımızı değiştirmemiz gerekir. Temiz su boşa akıtıldığı zaman atıksuya dönüştüğü unutulmamalıdır. İçme suyu ve atık su arıtma maliyetinin yüksek olduğu unutulmamalıdır.
Yeryüzünün üçte ikisi su olduğu halde sadece %0.3 içilebilir su olduğu unutulmamalıdır. Yeryüzünde içilebilir suyun çok kısıtlı olduğunu unutmamalıyız. Gelişmiş ülkelerin çoğunda bugün günlük su tüketimi kişi başına 75-125 litre iken İstanbul’da bu değer 150-200 litredir. İçme suyu olarak hizmete sunulan suyun arıtılması için binlerce kWh elektrik enerjisi, arıtma bedeli ve emek güçü harcandığı unutulmamalıdır. Arıtılmış sular israf edilmemelidir. İstanbul’da günlük su tüketimi 1.750.000-2.000.000 m3 dır.
Suyu
verimli olarak kullanarak hem daha hijyenik ve temiz ortamlar sağlanabilir hem
de daha ekonomik işletme yapılabilir. Burada verilen bilgiler evlerde günlük
temizlik ve diğer işlemler yapılırken suyun ve enerjinin (aydınlatma ve ısıtma
enerjisi) nasıl verimli kullanılabileceği ile ilgilidir. Bu çalışmada
kesinlikle suyun ve enerjinin tasarruf edilmesi söz konusu değildir.
2.
FIRINLAR VE OCAKLAR
1. Yiyecekleri
(yemeklerinizi) düz tabanlı tencerelerde ve tepsilerde pişiriniz. Tepsiler
fırına uygun olmalı. Yiyecekler çok küçük ve eğik tabanlı tepsilerde kısa
sürede pişmez.
2. Mümkünse yiyecekleri mikro dalga fırınlarda
ısıtınız. Aynı miktar yiyeceği ısıtmak için mikro dalga fırın, klasik fırına
göre %66 daha az enerji tüketir.
3. Yemek
pişirirken tencerenizin veya tepsinizin kapakları sıkıca kapalı ise pişirme
tamamlanmadan iki-üç dakika önce fırınınızı veya ocağınızı kapatabilirsiniz.
Mevcut ısı yemeğin pişmesi için yeterlidir.
4. Fırını
ön ısıtıcıda çalıştırmayınız. Yani yemeği fırına koyduktan sonra ısıtıcıyı
çalıştırınız. Yüksek sıcaklık gerektiren
yiyecekler hariç fırında ön ısıtıcı programını kullanmayınız.
5.
Yemek
pişerken fırın kapağını gerekmediği sürece açmayınız. Her kapak
açılışında sıcaklık 25 0C
ile 30 0C birden düşer.
6.
Yemek piştikten sonra fırının atık
ısısını kullanabilirsiniz. Fırın ısıyı 15-30 dakika tutabilir. Bu esnada
tatlıları, yemişleri, küçük ekmek parçalarını ısıtabilirsiniz.
7.
Cam ve seramik kaplar, metal kaplardan
daha uzun süre ısıyı tutar. Cam veya seramik kaplar kullanıldığında kızartma ve
pişirme sıcaklığını 15 0C düşürebilirsiniz.
8.
Kapaksız kapta yemek pişirmeyiniz.
Kapaksız kapla yemek pişirirken 3 kat daha fazla enerji tüketirsiniz.
9.
Enerji tasarrufu için fırın
çalıştırıldığında iki veya üç tür yemeği aynı anda pişirmeniz tavsiye edilir.
10. Fırında
veya ocakta yemek pişerken yiyeceğin piştiği kabın kapağı mutlaka sıkıca
kapatılmalı. Isının ve nemin tencere veya tepsi içinde tutulması için kapaklar
hava sızdırmaz olmalı. Bu durum yemeğin hızlı pişmesine yardımcı olur.
11. Yemek
pişirmek için basınçlı tencereler kullanarak hem enerjiden hem de zamandan
tasarruf edebilirsiniz.
12. Fırın
içinde havanın rahatça hareket edebilmesi için fırın ile tepsi arasında 5 cm.
boşluk bırakılmalı. Bu durum hem iyi bir hava sirkulasyonunu hem de yemeğin
daha hızlı ve iyi pişmesini sağlar.
13. Fırınları
odanızı ısıtmak için asla kullanmayınız. Bu durum çok tehlikeli ve pahalıdır.
14. Sebzeli
yemeği pişirirken az su kullanınız. Yüksek sıcaklıkta pişirmeye başlayınız.
Buhar çıkmaya başladıktan sonra düşük sıcaklıkta pişiriniz. Böylece yiyecekler
daha iyi ve hızlı pişer.Yüksek sıcaklıkta pişirme işlemine devam etmek, besin
maddesinin yok olmasına neden olur
15. Tüm
tencerelerin, tepsilerin, tavaların ve çaydanlıkların tabanları düz olmalı.
Alev tencere tabanına, tam olarak temas etmeli, kesinlikle
tencere/tava/çaydanlık tabanını
aşmamalı. Tencere, tava ve çaydanlık tabanını aşan her alev enerji israfıdır.
16. Düşük
sıcaklık şartlarına fırını ayarlayarak, yiyeceği yavaş pişirerek enerji
israfını önlemiş olursunuz.
17. Fırın
satın alırken mutlaka hava ve ısı sızdırmaz, yalıtımlı (fırın çalışırken
elinizi kapağına koyduğunuzda sıcaklık hissetmemelisiniz) ve az enerji
tüketenleri tercih ediniz.
3.ISITICILAR
1.
Oturma odasının sıcaklığının 20 0C
den fazla olmasına müsaade etmeyiniz. Yatak odanızın sıcaklığını 17 0C
de tutunuz. Oturma Odasında 1 0C’lik sıcaklık düşürme %5’lik yakıt
tasarrufuna neden olur.
2.
Sadece kullandığınız odaları ısıtınız.
3.
İhtiyacınız yoksa ısıtıcıyı açmayınız.
Hafta sonları veya tatil günleri evinizden ayrılıyorsanız ısıtıcınızın veya
radyatörünüzün vanasını kapatınız. Boş daireyi ısıtmak israftır.
4.
Isıtıcınızın veya radyatörlerinizin
önüne kesinlikle eşya koymayınız. Sıcak
hava hareketini önlemeyiniz. Aksi durumda, ısınmak için daha fazla enerji
harcarsınız.
5.
Pencerelerinizden güneş çekildiği zaman
ısının kaçmasını önlemek için perdelerinizi kapatınız. Kapalı ve uygun perdeler
pencerelerden ısı kaybını %25 oranında önler. Perdeler radyatörlerin üzerini
örtmemelidir.
6.
Kış aylarında dış kapı ve pencereleri
rasgele açmayınız. Dış kapı ve pencereleri açtığınız zaman hemen kapatmayı
unutmayınız.
7.
Kış aylarında pencereye güneş ışınları
değdiği zaman perdeleri açınız. Bu durun güneş enerjisi ile evinizin ısınmasına
yardımcı olur. Güneş çekildikten sonra perdeleri mutlaka kapatınız.
8.
Radyatör bağlantı borularının su sızdırıp
sızdırmadığını kontrol ediniz. Sızıntıları hemen tamir ediniz/ettiriniz.
9.
Gündüzleri odanızı havalandırmak
istediğinizde tüm pencereleri aynı anda açınız, yarım saat havalanmasına
müsaade ediniz ve sonra tekrar hepsini kapatınız. Bu esnada ısıtıcınızı mutlaka
kapatınız.
10. Pencerelerinizin
camlarını mutlaka çift cam yaptırınız.
11. Tüm dış kapı ve
pencerelerinizi hava sızdırmaz hale getiriniz. Zira havayı ısıtmaya gücünüz
yetmez!
12. Radyatörlerinizin arkasına ısı yansıtıcı koyunuz. Böylece radyatör başına yılda 6 dolar kazanırsınız. Alüminyum kaplı yalıtım levhası ile bunu sağlamanız mümkündür.
13. Güneşli havalarda pencerelerinizi temizleyiniz. Bu durum evinizin ısınmasına yardımcı olur.
14. Evinizde ısıtıcınızı çalıştırmadığınız zaman baca damperini kapalı tutunuz.
15. Isıtıcılar
evdeki enerjinin %45’i tüketir.
16. Kış
aylarında radyatörün üzerine mermer ve
çamaşır gibi herhangi bir malzeme kesinlikle koymayınız. Radyatörün
üzerinde çamaşır kurutmayınız.
17. Kış
aylarında odalarda kesinlikle çamaşır kurutmayınız. Odalarınız buhar içindeki
zararlı/toksik gazlarla dolar.
18. Binanızın
koridorlarını ısıtmayınız. Koridorlarınızda radyatör varsa lütfen kapalı
tutunuz veya kapatınız.
4. AYDINLATMA
1.
Kompakt floresan lambalar normal
lambalardan 5 kat daha az enerji tüketirler ve 10 kat daha uzun ömürlüdürler.
2.
Standart lambaların ömrü 750-900 saat (150 gün) iken kompakt floresan
lambaların ömrü 10.000 saat (2000gün)dür.
3.
Enerji koruyucu lambalar satın alarak
aydınlatma maliyetini %75 azaltabilirsiniz.
4.
Yüksek fiyata satın aldığınız kompakt
floresan lambaları iki yılda amorti edebilirsiniz.
5.
Bir salon, iki oturma ve bir yatak odası,
bir mutfak ve banyolu 100 m2’lik bir dairede günde 5 saat aydınlatma
için normal lambalarla 3250 W enerji tüketilirken kompact fluoresant lambalarla
sadece 650 W enerji tüketilir.
6.
Normal lambalar enerjinin önemli
miktarını aydınlatmada değil ısıtmada
tüketir.
7.
Kullanmadığınız odanızın lambalarını
kapatınız.
8.
Bina dışı aydınlatma lambalarını sadece
gerektiği zaman kullanınız. Otomatik olarak ışığı kapatan ve açan fotosel üniteler veya zaman ayarlayıcı
kullanınız.
9.
Daha büyük lambalar, daha fazla enerji
üretmezler.
10. Odadan
ayrıldığınız zaman lambaları kapatınız.
11. Lambaların
daha iyi çalışması için kuru bezle temizleyiniz. Kirli ve tozlu lambalar %25
daha fazla enerji tüketirler.
12. Bulanık
görünüşlü kompakt floresan lamba kesinlikle kullanmayınız.
13. Gündüzleri
mümkünse lambaları yakmayınız. Perdeleri açınız ve güneş ışığından faydalanınız.
14. Binanızın
koridorlarında kompakt floresan lambalar kullanınız. Lambalar zaman ayarlı
olarak çalışmalıdırlar.
5. SU
ISITICILARI
1. Sıcak
su tankına dokunduğunuzda bir sıcaklık hissediyorsanız termosifonunuzun
çevresini yalıtınız/yalıttırınız. Böylece %10 enerji tasarrufu sağlamış
olursunuz. Eski ısıtıcılarınız için bu
elzemdir.
2. Su
sızıntılarını tamir ediniz veya ettiriniz. Sıcak suyunuzda sızıntı yılda
tonlarca suyun ve enerjinin israf edilmesi demektir.
3. Su
ısıtıcınızı sıcak su kullanılan yere yakın kurunuz. Aksi durumda sıcak su
istediğiniz yere gelinceye kadar bir miktar soğur. Isı kaybını azaltmak için
sıcak su borularınızı yalıtınız.
4. Mutfaktaki
havalandırıcıları yalıtınız.
5. Yiyecekleri
temizlerken ve kirli kapları çalkalarken
sıcak su yerine soğuk/ılık su kullanınız.
6. Fazla
miktarda enerji tüketen yalıtımsız eski su ısıtıcılarınızı iptal ediniz. Yüksek
verimli, yalıtımlı su ısıtıcıları satın alınız.
7. Banyo
yapmak yerine duş alınız. Böylece %30 daha az su kullanırsınız. Banyo yaparken
ayarlanabilir debili aeratörlü duş başlığı kullanınız. Bu duş başlığı dakikada
en fazla 9-12 litre su tüketirken diğer başlıklar 25-30 litre su tüketir.
Böylece 5-6 dakikalık banyo esnasında 50-100 litre sıcak su ve o oranda da
enerjiyi tasarruf etmiş olursunuz.
8. Su
ısıtıcısını kullanmadan önce dolu olup olmadığına bakınız. Boş veya yarı dolu
iken çalıştırmanız ısıtıcınıza zarar verir.
9. Isıtıcınızda
sıcaklık/basınç tahliye vanası olmalı. Bu vana evinizin ve ısıtıcınızın zarar
görmesini önler.
10. Su ısıtıcınızın
termostatını maksimum 50 0C ayarlayınız. Bu sıcaklık banyo ve
mutfaktaki işler için uygundur. Çoğu insan 42 0C sıcak su ile banyo
yapmaktadır.
11. Su ısıtıcınızın dibinde
zamanla tortu oluşur. Yılda bir veya iki defa 5 litre tortulu suyu dren ediniz.
Su ısıtıcınızda kesinlikle sert su kullanmayınız.
12. Tatil günleri evden
ayrılmadan önce ısıtıcınızı mutlaka kapatınız.
13. Su ısıtıcısı satın
alınırken verimli ömür maliyetini mutlaka hesaplayınız.
Verimli Ömür Maliyeti =(Satın Alma Fiyatı) +(Yıllık Enerji
Maliyeti x Tahmini Ömrü x İskonto Faktörü)
Su ısıtıcıların tahmini ömrü 13 yıl, iskonto faktörü ise
0.83’dür. Buna göre en önemli faktör yıllık enerji maliyetidir.
6. BULAŞIK
MAKİNELERİ
1. Kısa
süreli yıkama ve durulama özellikli bulaşık makinesi satın alınız. Yani daha az
yıkama ve çalkalama süreli, daha az su ve elektrik enerjisi tüketen makineler
satın alınız.
2. Makineyi
odaya yerleştirirken çevresinde en az 5 cm. boşluk kalmasına dikkat ediniz.
Makinenin ısınmasından dolayı oluşan sıcak havanın kolayca dağılmasını
sağlayınız. Aksi durumda daha fazla enerji harcanacaktır.
3. Bulaşıkları
makineye koymadan önce soğuk suda çalkalamaya gerek yoktur.
4. Makineyi
yarı dolu veya aşırı dolu halde kesinlikle çalıştırmayınız. Ama mutlaka dolu
halde iken çalıştırınız. Bulaşığınız makineyi doldurmuyorsa bekleyiniz. Çünkü
yarı dolu halde kullansanız da aynı enerji, deterjan ve suyu tüketirsiniz.
5. Az
kirli bulaşıklar için kısa veya ekonomik devirli, düşük sıcaklıklı programı
kullanınız.
6. Yaz
aylarında ısı ve nemi azaltmak için sabah veya akşam saatlerinde yıkama
yapınız.
7. Bulaşıklar
için sıcaklığın en az 60 0C
olması istenir. Ancak 50 0C de bulaşıkları yıkamanız mümkündür.
Böylece enerjiyi %10 verimli kullanabilirsiniz.
8. Makine
çalışırken mümkünse banyo ve mutfakta aşırı su kullanmayınız.
9. Bulaşık
makinesi satın alırken verimli ömür maliyetini mutlaka hesaplayınız.
Verimli Ömür Maliyeti =(Satın Alma
Fiyatı) +(Yıllık Enerji Maliyeti x Tahmini Ömrü x İskonto Faktörü)
Bulaşık makinelerinin ortalama ömrü 12 yıl ve iskonto faktörü
0.84’dür. Buna göre en önemli faktör yıllık enerji maliyetidir.
7. ÇAMAŞIR
MAKİNELERİ
1. Çamaşır
makinesini kurduğunuz yerin çevresinde en az 5 cm. boşluk kalmasına dikkat
ediniz. Çünkü makine çevresinde hava kolayca hareket edebilmelidir.
2. Makineyi
tam dolu iken çalıştırınız. Fazla ve eksik çamaşırla yıkama yapmayınız. Eksik
halde yıkama yaparken de aynı miktar enerji, deterjan ve su tüketirsiniz.
3. Çamaşırları
yıkarken sıcak su yerine, ılık su kullanınız. Durulamayı ve çalkalamayı ise
soğuk su ile yaptırınız. Elektrik enerjisinin %90’ı suyu ısıtma esnasında
harcanır. 30-40 0C su sıcaklığı çamaşır için en uygun sıcaklıktır.
4. Çamaşırları
sıcak veya çok sıcak sularla yıkamayınız. Bu durum çamaşırların yıpranmasına,
tüylenmesine neden olur.
5. Çamaşırlar
için doğru yıkama programı seçiniz. Çamaşırları aşırı kurutmayınız. Fazla
harcanan enerji yanında aşırı kurutma elbiseyi tüylendirir ve yıpratır.
6. Makineniz
için belirlenen deterjanları kullanınız. Aşırı köpüren deterjan kullanmayınız.
Deterjan miktarına dikkat ediniz. Az veya fazla miktarda deterjan kullanımı
verimsiz temizleme demektir.
7. Çamaşırlarınız
çok kirli olduğu zaman ön yıkama programını kullanınız.
8. Daha
az su, enerji ve deterjan harcayan makine satın alınız.
9. Her
yıkamadan sonra kurutucudaki filtreyi temizleyiniz.
10. Durulama biter bitmez
çamaşırları çıkarınız. Nemli havanın uzaklaşması için çamaşır yıkanan yerin iyi
bir şekilde havalandırılmasına dikkat ediniz.
11. Soğuk suda temizleme
yapan deterjanlar kullanınız. Böylece enerji tüketimini minimize edebilirsiniz
12. Çamaşır satın alırken
verimli ömür maliyetini mutlaka hesaplayınız.
Verimli Ömür Maliyeti =(Satın Alma Fiyatı) +(Yıllık Enerji
Maliyeti x Tahmini Ömrü x İskonto Faktörü)
Çamaşır makinelerinin ortalama ömürleri 18 sene, iskonto
faktörünün ise 0.78’dir. Buna göre en önemli faktör yıllık enerji maliyetidir.
8.
BUZDOLABI VE DERİN DONDURUCULAR
1.
Evde tüketilen enerjinin %15’i
buzdolabının çalışması için tüketilir.
2.
Buz dolabınızı, soba, radyatör, bulaşık
makinesi ve ocak gibi ısıtıcı kaynaklardan uzak yere yerleştiriniz. Böylece
enerji tüketimimizi %10-15 azaltabilirsiniz. Dolabı mutfağın en soğuk yerine
koyunuz.
3.
Dolabın çevresinde havanın serbestçe
hareket edebileceği yeterli aralık (5 cm. gibi) bırakılmalı. Aksi durumda hava
serbestçe hareket etmediğinde enerji tüketimi iki veya üç kat artar.
4.
Buzdolabı ve derin dondurucu satın
alırken az enerji tüketenler satın alınmalı.
5.
Buzdolabının sıcaklığını +5 0C
de, derin dondurucunun sıcaklığının ise -18 0C de tutunuz. Daha
düşük sıcaklık enerji israfıdır. Dolabınız 5 yaşından büyükse daha düşük
derecelerde çalışmaması için sıcaklığı termometre ile, yukarıdaki değerlere
göre ayarlayabilirsiniz.
6.
Yemeklerinizi dolaba koymadan önce oda
sıcaklığına kadar soğumasını bekleyiniz. Sonra dolaba koyunuz. Böylece yemeği
soğutmak için ilave enerji harcatmayınız.
7.
Buzdolabının ve derin dondurucunun
kapılarının hava sızdırmaz olmasına dikkat ediniz. Sızdırmazlık kontrolü için
beyaz temiz bir kağıdı kapı contası ile dolap kabinesi arasına koyunuz ve dolap
kapısını kapatınız. Eğer kağıt çok kolayca çekilebiliyorsa buzdolabınız veya
derin dondurucunuz hava alıyor demektir. Contalarını mutlaka değiştirmeniz
gereklidir.
8.
Dolabınıza koyduğunuz yiyeceklerin
üzerini alüminyum folya veya plastik yerine kağıtla mutlaka örtünüz. Kağıt iyi
bir yalıtım malzemesidir. Örtülmemiş yiyecek nem bırakır ve kompresörün daha
fazla çalışmasına neden olur.
9.
Derin dondurucuda buz kalınlığının 6 mm.
den fazla olmasına müsaade etmeyiniz. Dolaptaki buz otomatik olarak erimiyorsa
yılda en az iki defa eritiniz. Böylece enerji israfını önlemiş olursunuz
10. Dolabın
altında veya arkasında bulunan bobinleri yılda iki defa vakumlu süpürge ile
temizleyiniz. Temizlemediğiniz zaman %25 daha fazla enerji tüketerek istenen
sıcaklığı elde edebilirsiniz.
11. Dolabınızın
kapısını sık sık açmayınız. Açtığınız zaman da kısa süre açık tutunuz. Aksi
durumda fazla enerji tüketimine neden olursunuz.
12. Dolaba
ve buzluğa kesinlikle aşırı yiyecek koymayınız. Soğuk hava dolap ve buzlukta
serbestçe hareket etmesine özen gösteriniz..
13. Derin
dondurucudan alacağınız bir kase içindeki buz parçasını dolabınızın ortasına
koyunuz. Böylece 3-4 gün süre ile, %5 daha az enerji harcamanız mümkündür.
14. Buzluktan
çıkardığınız yiyeceği dolapta eritiniz. Bu durum dolabınızın soğuk kalmasına yardımcı olur.
Böylece dolabınız daha az enerji harcar.
15. Buz
dolabın verimli çalışma ömrü 20 yıldır. Eski dolaplar yeni dolapların iki katı
enerji tüketirler.
16. Buzdolabı
satın alırken verimli ömür maliyetini mutlaka hesaplayınız.
Verimli Ömür Maliyeti =(Satın Alma Fiyatı) +(Yıllık Enerji
Maliyeti x Tahmini Ömrü x İskonto Faktörü)
Dolabın tahmini ömrü 20 sene, İskonto faktörü ise 0.76 dır.
Buna göre en önemli faktör yıllık enerji maliyetidir.
9.
BANYO ve tuvalette SU TÜKETİMİ
Evinizde
hergün ne kadar su tükettiğinizi biliyor musunuz? Evinizde su israfına son
vermek için öncelikle nerede ne kadar su tükettiğinizi bilmelisiniz.
Birçok
evde gizli su kaçağı olabilir. Bunu tespit etmek için bütün muslukları
kapatınız ve su sayacını okuyunuz. İki saat süre ile su kullanmayınız. İki saat
sürenin sonunda su sayacını tekrar okuyunuz. Böylece su kaçağı olup olmadığını
öğrenebilirsiniz.
- Banyo
ve tuvalette, tüketilen su miktarı evde tüketilen toplam suyun %70’ini
oluşturmaktadır.
- Tuvalet
rezervuarının su depolama kapasitesi 16 litredir. 4 kişilik bir aile 16
litrelik tuvalet revervuarı ile ayda tuvalette 7 ton su tüketir. Bunun yerine 7
litrelik tuvalet rezervuar ile hem tuvaleti temizlemek hem de su tüketimini
2.5-3 tona düşürmek mümkündür.
- Tuvalet
rezervuarı 16 litrelik ise bu durumda iki adet 1.5 litrelik plastik şişeye su
doldurup rezervuara koyarak su tüketimini %20 azaltabilirsiniz.
- Tuvalet
rezervuarınız su sızdırabilir. Bu miktar günde 700 litre suya ulaşabilir.
Sızıntı suyunu kontrol etmek için rezervuara birkaç damla boyalı su ilave
ediniz. Bu rengi 5-7 dakika içinde tuvalette görürseniz sızıntı var demektir.
Tamir ediniz/ettiriniz.
- Banyo
yerine duş alarak su tüketimini %25 azaltabilirsiniz. Duş alarak 40-60 litre su
tüketirken banyo yaparak su tüketimi 120-150 litredir.
- Duş
yapmak için ortalama 5-6 dakika
yeterlidir. Böylece duş başına 55 litre su tasarruf edebilirsiniz.
- Sıcak
suyu tek açma kapama ile kontrol edebiliyorsanız duş esnasında vücudunuzu veya
saçınızı sabunlarken veya şampuanlarken suyu açık tutmayınız.
- Klasik
duş başlıkları dakikada ortalama 15-20 litre su akıtırken düşük akımlı aeratörlü
duş başlıkları dakikada 9-10 litre su tüketmek mümkündür. Böylece 5 –6
dakikalık duş esnasında 90-120 litre sıcak su yerine 45-60 litre sıcak su ile
aynı işlemi yapmak mümkündür.
Böylece 4 kişilik bir aile günde 3 defa duş yapsa yılda 55 ton
su tasarruf edebilir.
- Düşük
akımlı aerotörlü duş başlıkları kullanarak su tüketimini dakikada 10 litreden
daha aşağı düşürebilirsiniz. Böylece normal duş başlığına göre %30-40 su tasarrufu sağlayabilirsiniz.
-
- Duş
yerine banyo yapmak istiyorsanız küvete koyacağınız su seviyesini 2,5-5 cm
azaltarak banyo yapabilirsiniz.
- Banyo
küvetinde banyo yapacaksanız önce küvet drenini kapatınız sonra musluğu açıp
küvete su doldurunuz.
- Sık
aralıklarla açılıp kapatılan musluklar için klasik musluklar yerine kolay
açılıp kapatılan musluklar ile kullanarak su tüketimini %25 azaltabilirsiniz.
- Dış
fırçalama ortalama 3 dakika süre alır. Eğer musluk açık bırakılırsa her
fırçalama esnasında ortalama 15 litre suyu ziyan etmiş olursunuz. Günde iki
defa diş fırçalanırsa yılda 10.950 litre su tüketirsiniz. Eğer fırçalanmış
dişinizi bir bardak su ile çalkalarsanız yılda 9.100 litre su tüketimini
önlersiniz.
- Dişlerinizi
fırçalarken, tıraş olurken ve yüzünüzü sabunlarken musluğu kapalı tutarak günde
15-35 litre su tasarruf edebilirsiniz.
- Banyodaki
muslukta düşük akımlı aerotörlu başlık kullanarak suyu %25-35 daha verimli
kullanabilirsiniz ve o oranda da sıcak su kullanımını azaltabilirsiniz.
Aerotörlerinizi periyodik olarak temizleyiniz. Filtre üzerinde partikül
birikebilir.
10.MUTFAKLARDA
SU TÜKETİMİ
Musluğunuz
dakikada bir damla su sızdırıyorsa yılda 12 500 litre boşa akmış demektir.
- Mutfakta
tüketilen su miktarı evde tüketilen toplam suyun %10 oluşturmaktadır.
- Kirli
kaplarınızı elle veya bulaşık makinesinde yıkamadan önce su dolu leğende
ıslatınız ve kirleri gevşetiniz. Kirli kapları akar musluk suyu ile
yıkamayınız. Leğen içindeki su ve deterjan yardımı ile bulaşıkların kirlerini
çıkardıktan sonra musluğu yavaşça açarak
çalkalama ve durulama yapınız.
- Normal
musluklarda dakikada 8-27 litre su tüketilirken düşük akımlı aeratörlü musluk
kullanarak su tüketimi yarı yarıya düşürülebilir. Bu musluklara takılan
aparatlar pahalı değildir.
- Muslukların
su damlatmasını önleyiniz. Dakikada 50-100 damla su akıtan bir musluktan ayda
750-1500 litre suyun ziyan edildiğini unutmayınız.
- Sebze
ve meyveleri akar musluk suyu ile yıkamayınız. Leğenin yarısına kadar su
koyunuz. Sebze ve meyveleri suya koyduktan sonra musluğu yavaşça açınız ve
hızlıca yıkamayı yapınız.
- Kirli
kapları elinizle yıkarken önce kaba kiri fırça ile çıkartınız. Leğene
ılık/soğuk suyu ve deterjanı koyup deterjanı da köpürttünüz ve musluğu yavaşça
açıp kapları hızlıca yıkayınız. Sonra aynı leğene temiz ılık/soğuk su koyarak
temizlenmiş kaplarınızı çalkalayınız.
- Direk akan musluk suyu ile kaplarınızı
durulamayınız. Böylece günce 30-60 litre su tasarruf edilmiş olur.
- İçme
suyu olarak akan musluk suyu yerine sürahi veya buzdolabına konmuş suyu
kullanınız.
- Çoğu
yiyecekleri pişirmek için az su kullanınız. Pişirdiğimiz kabın kapağı kapalı
olmalıdır. Aksi durumda çoğu vitaminlerin ve
minerallerin kaçmasına neden olur. Ekstra pişirme için yakıt
sarfiyatı olur.
- Buzluktaki
yiyeceklerin ve diğer donmuş gıdaların buzunu eritmek için su kullanmayınız. Bu
tür gıdaların buzlarını buzdolabının alt gözünde bir gece bekleterek
çözebilirsiniz.
- Evlerde
suyun %35 banyoda, %30 tuvalette, %20 çamaşır ve bulaşık yıkamada, %10 yemek
pişirme ve içme suyu ve %5 temizlik amacı ile kullanılmaktadır.
- Musluklardan
sıcak su sızıntısı fazla su kullanımı ve enerji israfı demektir.
- Buzluktan
çıkardığınız yiyecekleri gevşetmek için su kullanmayınız. Buzluktan
çıkardığınız yiyecekleri akşamdan alt göze koyarak sabahleyin yiyeceği
gevşetebilirsiniz.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder